img
Cami Mimarisi 25 Mart 2020
CAMİLERDE VE TARİHİ BİNALARDA Restorasyon bittikten sonra, Vakıfların tekrar kontrol mekanizması oluşturması gerekiyor.

İstanbul da tarihi eserlerde yapılan restorasyonlardan sonra, eserler maalesef tekrar kendi kaderlerine terk ediliyor.

Son dönemlerde tarihi eser restorasyonları, çok yoğunlaşdı ve ecdat yadigarları eserler hep diriltilmeye başladı. Dünyanın neresinde olursa olsun eserlere sahip çıkıldı. Müteşekkiriz.

Bunlar restorasyonların tam hakkı verilemese bile, çok güzel şeyler. Bu bir diriliş tirendi.

Bizim bahsedeceğimiz husus, güzel güzel yapılmış bir eserin, teslim edildikten sonra ki iş takibi meselesi.

İstanbul da Fatih de, Yavuz Sultan Selim Camii güzel bir restorasyon geçirdi. İki yıl geçmeden büyük ana kubbenin kurşunları rüzgar nedeniyle tekrar bindirme kilit sistemlerinde açılmalar oldu, kenetli sistemler açılmaya başladı.

Sokaktan bakan çıplak bir göz bunu görebiliyor. Ağar bir restorasyon geçirdikten, yaklaşık iki üç yıl sonra bu hale gelmesi çok üzücü ve inlemeye değer bir hadise. O kadar emeklerden masraflardan sonra diyelim ki on - onbeş yıl gitmesi gereken bir hadise iki yıl sonra bozulmaya başlasın, para hepimizin parası. Ecdat yaptığında yıllarca gidiyor iken biz de niçin böyle. Gerçi eskiden daha kalın 4 - 5 mm kalınlığında kurşunla kullanılıyor, bunların kilit sistemleri de daha güçlü oldukları için, rüzgara karşı daha mukavemetli olup daha az açılıyordu deniliyor. Kanuni Sultan Süleyman’ın babası, Sultan Selim Han adına yaptırdığı camide bir kavilde Mimar Sinan’ın da, mimar olarak görev yaptığı belirtiliyor.

ACİL (EMERGENCY) MÜDAHALE

Bu tabiatıyla uzmanların işi. Lakin biz, konuya yakın cami işleri yapan bir vatandaş olarak Derya Cami mimarisi isimli şirketimizde camiler yaptığımız için, sizlere şunu tavsiye etmek istiyoruz. Restore edilen eserlerde, böyle küçük problemler ortaya çıktığı zaman, olay daha büyümeden, acil müdahaleler gerekebiliyor. Daha fazla bozulmasını bekleyip de büyük ihaleler açmak yerine, acil müdahale edip ehil tecrübeli bir kurşun ustası çağrılarak küçük bir iskeleyle kubbeye çıkılıp o açılan kurşun bini ve kilit sistemleri üzerine müdahale edilerek açılan sistemler tekrar sağlamlaştırılabilir. Böylece daha yeni monte edilmiş, bozulmamış halde olan kurşun tabakalar az bir masrafla korunmuş olarak daha yıllarca devam etmiş olacak. Ve kubbe korunması devam etmiş olacak.

Aynı şekilde kubbelerin rüzgar alan kısımlarındaki bu durum, Fatih türbesi ve diğer camiler içinde geçerlidir.

Netice olarak Vakıflar Genel Müdürlüğünün yeni bir kontrol ekibi oluşturup, yukarda belirttiğimiz gibi restorasyon sonrası zaman içinde doğan oluşumları tespit ve rapor edip, daha büyük yara açmadan Acil Müdahale ekibi kurması gerekir diye düşünüyoruz ve tavsiye ediyoruz. Bu ekip bir şirkette olabilir. Vakıfların iç bünyesinde de oluşturabilir.

Biz acil örnek olarak Sultanselim Camiinin Kubbe kurşunlarını verdik. Oysa bu örnekler eserlerin restorasyon sonrası kopan bir küfeki taşından, çinisinden, hat yazısından, minaresinden, mihrabından, minberinden, şadırvan’ından türbesine, bahçesine kadar her konuda olabilir.